Ο Αρίσταρχος γεννήθηκε στη Σάμο (μεταξύ 280-256 π. Χ.) και είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστρονόμους της αρχαιότητας. Ο Αρίσταρχος πρώτος εννόησε ότι η Γη κινείται όχι μόνο περί τον άξονά της αλλά και περί τον Ήλιο. Η θεωρία του συνίσταται στο γεγονός ότι «τα μεν απλανή των άστρων και ο Ήλιος μένουν ακίνητα, η δε Γη περιφέρεται περί τον Ήλιο κατά κύκλου περιφέρεια στο μέσο δε του κύκλου είναι ο Ήλιος…».
Ο Αρίσταρχος αποπειράθηκε να μετρήσει την απόσταση της Γης από τον Ήλιο και τη Σελήνη, χρησιμοποιώντας το τρίγωνο Γης, Ήλιου, Σελήνης με τη Σελήνη διχοτομημένη. Ο Αρίσταρχος ανακάλυψε ότι ο όγκος της Σελήνης είναι το 1/3 του όγκου της Γης. Το όργανο που χρησιμοποιούσε ο Αρίσταρχος ήταν το σκάφιον, το οποίο ήταν ένα κοίλο ημισφαίριο που είχε στη μέση ένα γνώμονα, ο οποίος έδειχνε τη προβολή της σκιάς του Ήλιου.
Τα συγγράμματα του Αρίσταρχου ήταν πολλά, αλλά μόνο ένα έχει διασωθεί. Αυτό είναι το «Περί μεγεθών και αποστημάτων Ήλιου και Σελήνης». Αιώνες αργότερα ο Κοπέρνικος στηριζόμενος πάνω στα συγγράμματα και τις σκέψεις του Αρίσταρχου δημιούργησε το σύστημα «Περί ουρανίων σωμάτων».
